geosyntetyki na budowie zbiornika wodnego - wykorzystanie geokraty i geowłókniny

Wykonanie zbiornika wodnego na warszawskim TARGÓWKU,  zbudowany w systemie „Zaprojektuj i Wybuduj”, przez STRUCTUM Sp. z o.o. w Lublinie w zakresie projektowania i nadzoru, a także dostawy specjalistycznych materiałów budowlanych przez własny portal TECHNOLOGIE-BUDOWLANE.com, zaś w zakresie generalnego wykonawstwa: przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego S.A. w Warszawie.

Realizacja całego zamówienia publicznego w cyklu specjalnie przyśpieszonym: od października 2013 do listopada 2014 r (13 miesiecy).

Nowoczesna retencja i rekreacja na warszawskim Targówku: Innowacyjna budowa zbiornika wodnego przy ul. Bardowskiego

Inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę stają się kluczowym elementem nowoczesnego planowania miejskiego. Przykładem wzorcowej realizacji łączącej funkcje przeciwpowodziowe z rekreacyjnymi jest zbiornik wodny zlokalizowany w warszawskiej dzielnicy Targówek, w rejonie ulic Bardowskiego i Skorpiona. Projekt ten, zrealizowany w systemie „Projektuj i Buduj”, stanowi dowód na to, że zaawansowane technologie inżynieryjne mogą iść w parze z ochroną ekosystemu i potrzebami mieszkańców metropolii.

Charakterystyka techniczna i lokalizacja inwestycji

Zbiornik został zaprojektowany jako obiekt „lateralny” (boczny) w stosunku do Kanału Bródnowskiego, który stanowi jego główne źródło zasilania (alimentacji). Takie rozwiązanie pozwala na kontrolowane ujęcie wody i ochronę akwenu przed gwałtownymi wezbraniami niesionymi przez główny ciek wodny.

Kluczowe parametry techniczne obiektu:

• Powierzchnia lustra wody: 1,85 ha.
• Głębokość: średnia 1,50 m, maksymalna do 2,20 m.
• Pojemność retencyjna: przy maksymalnym poziomie piętrzenia (Max.PP) wynosi 27 100 m³, z czego rezerwa przeciwpowodziowa to 9 900 m³.
• Nabrzeże: wykonane na ściance szczelnej typu Larssen o długości 237 m, zwieńczone prefabrykowanym oczepem żelbetowym.

Wyzwania realizacyjne: Od saperskich znalezisk po trudne grunty

Realizacja inwestycji na obrzeżach Warszawy wiązała się z nieprzewidzianymi trudnościami, które wymagały natychmiastowej reakcji i zaangażowania specjalistycznych służb. Jednym z najbardziej dramatycznych etapów było oczyszczanie terenu o powierzchni 4 hektarów. Saperzy pracujący na miejscu przez dwa tygodnie wydobyli ponad 1200 jednostek niewybuchów, w tym pociski artyleryjskie, moździerze i granaty z okresu II wojny światowej.

Dodatkowym wyzwaniem inżynieryjnym był wysoki poziom wód gruntowych oraz obecność tzw. gruntów słabych – torfów i namułów. Tradycyjne metody posadowienia obiektów hydrotechnicznych byłyby w tym przypadku czasochłonne i kosztowne, co skłoniło projektantów do sięgnięcia po nowoczesną geosyntetykę.

Innowacyjne technologie: Systemy NEOWEB-NEOLOY i TYPAR

Aby przyspieszyć proces budowlany i zagwarantować stabilność konstrukcji na niestabilnym podłożu, wykorzystano zaawansowane systemy wzmacniania gruntu. Kluczową rolę odegrały geosiatki komórkowe (geokraty) o wysokim module sztywności.

Zastosowanie geosiatek w hydrotechnice:

• Fundament pod zastawkę: Zastosowano poszerzony fundament z geokraty NEOWEB-NEOLOY (wysokość 20 cm) ułożonej na geowłókninie TYPAR. Komórki wypełniono betonem hydrotechnicznym, co stworzyło sztywną płytę fundamentową. Dzięki temu montaż konstrukcji zastawki był możliwy już po 2-3 dniach od betonowania, bez konieczności stosowania tradycyjnego zbrojenia stalowego i dylatacji.
• Ciągi spacerowe: Nabrzeżna promenada o szerokości 2,5 m powstała na bazie geosiatek wypełnionych betonem, który dodatkowo uszorstniono wtopionym kruszywem. Zapewnia to estetyczny, naturalny wygląd przy zachowaniu pełnej odporności na dewastację i warunki atmosferyczne.
• Umocnienia skarp: Skarpy o nachyleniu 1:4 zabezpieczono geosiatką o wysokości 15 cm. Zastosowano wypełnienie mieszane: kruszywo, humus oraz obsiew trawą, co pozwoliło na szybką wegetację roślinności i naturalne wkomponowanie obiektu w krajobraz.

Ekologia i jakość wody: Biofiltr i kaskada napowietrzająca

Projektanci ze spółki STRUCTUM położyli szczególny nacisk na jakość wody oraz ochronę lokalnej fauny. Woda pobierana z Kanału Bródnowskiego przechodzi przez specjalnie zaprojektowany system podczyszczania:

Biofiltr (bufor i odstojnik): Jest to strefa z roślinnością wodną (przybrzeżną, podwodną i nawodną), która pełni rolę naturalnej oczyszczalni. Rośliny te absorbują nadmiar biogenów, zapobiegając eutrofizacji zbiornika.

Kaskada napowietrzająca: Zaprojektowana w celu dodatkowego natlenienia wody, co jest kluczowe w okresach letnich przy ograniczonej wymianie wód. Poprawia to warunki hydrobiologiczne dla organizmów wodnych.

W trakcie prac zachowano szczególną troskę o zasoby przyrodnicze, w tym siedliska bobrów, płazów oraz liczne gatunki ptactwa, co czyni zbiornik enklawą natury w tkance miejskiej.

Nowe centrum rekreacji dla Targówka

Inwestycja, odebrana w listopadzie 2014 roku, znacząco zmieniła oblicze tej części Warszawy. Oprócz funkcji technicznych, mieszkańcy zyskali szeroką, piaszczystą plażę od strony północno-wschodniej oraz infrastrukturę towarzyszącą. Wykorzystanie technologii Ecoraster E50 (kratek trawnikowych) na placach manewrowych pozwoliło na zachowanie powierzchni biologicznie czynnej, przy jednoczesnym umożliwieniu dojazdu ciężkim pojazdom służb ratunkowych.

Sukces projektu, zrealizowanego przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego S.A. oraz STRUCTUM Sp. z o.o., otworzył drogę do dalszego rozwoju terenu. Władze dzielnicy przewidziały rozbudowę infrastruktury sportowej, w tym ścieżek rowerowych, ścianek wspinaczkowych oraz przystani kajakowych, tworząc z okolic ul. Bardowskiego jeden z najciekawszych punktów rekreacyjnych na mapie prawobrzeżnej Warszawy.

Podsumowanie: Efektywność modelu "Projektuj i Buduj"

Budowa zbiornika na Targówku jest dowodem na to, że ścisła współpraca między inwestorem, projektantem i wykonawcą pozwala na realizację skomplikowanych obiektów w rekordowym czasie (niecałe 14 miesięcy od rozpoczęcia prac projektowych). Zastosowanie prefabrykacji elementów żelbetowych oraz innowacyjnej geotechniki pozwoliło skrócić czas budowy nabrzeża o długości 237 m do zaledwie jednego miesiąca, co stanowi wynik wzorcowy w polskim budownictwie hydrotechnicznym.

Warszawa 2014-12-03

Poświadczenie

Urząd Dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawa poświadcza, iż nasza inwestycja, obejmująca budowę zbiornika retencyjno-rekreacyjnego w rejonie ul. Bardow'skiego i ul. Skorpiona w Warszawie, realizowana na podstawie zamówienia publicznego w systemie PROJEKTUJ 1 BUDUJ, została zrealizowana w 2014r przez PRZEDSIĘBIORSTWO BUDOWNICTWA WODNEGO S.A. w Warszawie, ul. Modlińska 17, w zakresie generalnego wykonawstwa (kierownik budowy: mgr inż. Dariusz Peska) i przez STRUCTUM Sp. z o.o. w Lublinie, ul. Niepodległości 30/59 (główny projektant: mgr inż. Zdzisław' Szczepaniak), w zakresie projektowania hydrotechnicznego i nadzoru autorskiego.

Inwestycja dotyczyła zbiornika retencyjno - rekreacyjnego o powierzchni zalewu l,85ha i o kubaturze retencjonowanych wód przy Max.PP wynoszącej 27100 nr przy głębokościach maksymalnych do 2,2m i przy wyznaczonej rezerwie przeciwpowodziowej 9900 m3.

W ramach inwestycji wykonano nabrzeże na ściance szczelnej długości 237 m, dokową zastawkę piętrzącą na Kanale Bródnowskim oraz rurociągi ujęciowy średnicy 80 cm i zrzutowy średnicy 60 cm, z komorami zamknięć i studniami osadnikowymi. W trakcie projektowania i wykonawstwa zbiornika zwrócono szczególną uwagę na aspekt ochrony zasobów przyrodniczych (ochrona zwierząt, w tym płazów) oraz na aspekt maksymalnej troski o jakość wód w zalewie, zrealizowanym na samym obrzeżu Miasta Stołecznego Warszawy. Zastosowano w tym celu biofitr (bufor), z nasadzeniami specjalnie dobranych roślin, podczyszczających wody ujmowane z Kanału Bródnowskiego przed ich wlotem do zbiornika oraz zaprogramowano - do wykonania w ramach odrębnej inwestycji - specjalną kaskadę, z zamiarem uzyskiwania dzięki niej efektu intensywnego napowietrzania wód, poprawiającego warunki hydrobiologiczne w zbiorniku.

Całość zamierzenia inwestycyjnego została zrealizowana w następującym cyklu inwestycyjnym:
-    rozpoczęcie robót (początek prac projektowych), z dniem podpisania umowy - 01.10.2013 r.
-    komisyjny odbiór robót (wykonawczych): dnia 26.11.2014 r.

Realizacja inwestycji, w tym fazy projektowania (wielowariantowa koncepcja, projekt budowlano -wykonawczy, operat wodnoprawny, instrukcje eksploatacji i utrzymania oraz inne), w tak krótkim cyklu możliwa była tylko dzięki dobrej i efektywnej współpracy PBW Warszawa i STRUCTUM Lublin ze służbami inwestora. Oczekiwany efekt rzeczowy i terminowy uzyskano też w wyniku aktywnej i zgodnej współpracy samych projektantów' i przedstawicieli Wykonaway.

Zarząd Dzielnicy Targówek potwierdza dobrą fachowość zespołu realizacyjnego zbiornik i uzyskanie oczekiwanej przez Inwestora wysokiej jakości prac projektowo - wykonawczych oraz bardzo dobre przygotowanie wszystkich realizatorów zbiornika do wykonawstwa podobnych zamierzeń inwestycyjnych.

Podpis: Burmistrz Grzegorz Zawistowski