Naprawa mrozowych uszkodzeń asfaltu

Uszkodzenia mrozowe nawierzchni asfaltobetonowych to jedno z najpowszechniejszych zjawisk degradujących infrastrukturę drogową w naszym klimacie. Problem ten, potocznie nazywany powstawaniem „dziur po zimie”, z technicznego punktu widzenia jest procesem złożonym, wynikającym z cyklicznego zamarzania i odmarzania wody uwięzionej w strukturze nawierzchni lub podbudowy. Jako inżynier podkreślam, że uszkodzenia te rzadko są wynikiem wyłącznie niskiej temperatury – zazwyczaj są one efektem współdziałania wody, mrozu oraz obciążeń dynamicznych generowanych przez ruch pojazdów.

Potencjalne przyczyny powstania problemu:

• Nieszczelność warstwy ścieralnej: Pojawienie się mikropęknięć (np. zmęczeniowych lub skurczowych) pozwala wodzie opadowej wnikać w głąb struktury asfaltu.
• Zjawisko ekspansji mrozowej: Woda, zamarzając w porach i szczelinach, zwiększa swoją objętość o około 9%. Powoduje to powstawanie potężnych naprężeń wewnętrznych, które rozsadzają kruszywo i zrywają wiązania bitumiczne.
• Niesprawny system odwodnienia: Zaleganie wody w pasie drogowym lub brak drożności rowów prowadzi do nasycenia podbudowy wilgocią, co drastycznie obniża jej nośność w okresie odwilży.
• Błędy wykonawcze i materiałowe: Niewłaściwe zagęszczenie mieszanki mineralno-asfaltowej, zbyt wysoka zawartość wolnych przestrzeni lub użycie kruszywa o niskiej mrozoodporności przyspiesza proces destrukcji.
• Wysadzinowość podłoża: Jeśli podbudowa została wykonana z gruntów nieprzepuszczalnych (np. glin), dochodzi do tworzenia się tzw. soczewek lodowych, które wypychają nawierzchnię do góry, tworząc charakterystyczne wybrzuszenia.

Ryzyka wynikające z zignorowania uszkodzeń:

• Degradacja strukturalna podbudowy: Przez otwarte ubytki w asfalcie woda dociera bezpośrednio do warstw nośnych. Rozmoczona podbudowa traci swoje właściwości, co prowadzi do zapadania się całych fragmentów drogi, a nie tylko samej nawierzchni.
• Efekt domina (erozja postępująca): Każdy przejazd pojazdu nad osłabionym miejscem powoduje „wypompowywanie” drobnych cząstek podłoża wraz z wodą, co błyskawicznie powiększa wyrwę i prowadzi do powstawania rozległych wybojów.
• Zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu: Gwałtowne omijanie ubytków przez kierowców oraz ryzyko uszkodzenia elementów zawieszenia, układu kierowniczego czy opon stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników.
• Wykładniczy wzrost kosztów naprawy: Zignorowanie pęknięć, które można naprawić metodą zalewania szczelin, prowadzi w krótkim czasie do konieczności głębokiego frezowania lub całkowitej wymiany konstrukcji jezdni, co jest wielokrotnie droższe.
• Odpowiedzialność cywilnoprawna: Jako zarządca lub właściciel terenu, ignorowanie uszkodzeń naraża Państwa na roszczenia odszkodowawcze ze strony osób trzecich, których mienie uległo uszkodzeniu na skutek złego stanu nawierzchni.

Podsumowując, naprawa mrozowych uszkodzeń asfaltu powinna zostać przeprowadzona niezwłocznie po ustąpieniu ujemnych temperatur, przy użyciu technologii odpowiedniej do skali zjawiska – od mas „na zimno” w sytuacjach awaryjnych, po profesjonalne łatanie masą „na gorąco” z uprzednim wycięciem i oczyszczeniem uszkodzonego obszaru.